Darmen

Slokdarm

De slokdarm loopt door de borstkas naar de maag en is bij mensen ongeveer 30 centimeter lang. De overgang van de keel naar de slokdarm bevat een sluitspier of sfincter. De overgang van de slokdarm naar de maag bevat een functionele sluitspier die de cardia-sfincter genoemd wordt, naar het bovenste deel van de maag (de cardia) waar de slokdarm in uitmondt. Met de term functionele sluitspier wordt bedoeld dat er geen echte kringspier aanwezig is zoals dat bij een echte sluitspier wel het geval is, maar de structuur ter hoogte van de gastro-oesofagale overgang is zo gebouwd dat hij wel als een afsluiting functioneert.

Daarnaast zijn er nog vernauwingen ter hoogte van de aorta (de grote lichaamsslagader) en de linker bronchus (de aftakking van de luchtpijp naar de linkerlong). Er is een tweede vernauwing ter hoogte van het middenrif of het diafragma.

spijsverteringsstelsel

De wand van de slokdarm bestaat uit:

  • Slijmvlies of mucosa
    een beschermende laag epitheelcellen die een binnenste circulaire spierlaag bedekken
  • Submucosa
    een bindweefsellaag met bloedvaten, lymfebanen en zenuwbanen die de slokdarmklieren bevat.
  • Spierlaag of muscularis externa
    3 lagen spierweefsel op elkaar die in de lengterichting verlopen

Functie

De slokdarm is niet gewoon een slappe buis waardoor het voedsel en vocht door de zwaartekracht naar beneden valt.

De spieren in de wand van de slokdarm zorgen voor de peristaltiek: gecoördineerde spiercontracties van de spierlagen rondom de slokdarm die golfbewegingen veroorzaken. De peristaltiek zorgt dat het voedsel altijd in de richting van de maag wordt gestuwd.

Deze (Engelstalige) video toont de peristaltiek van de slokdarm:

De bovenste sluitspier wordt geopend op het moment dat er voedsel in de keel komt bij het slikken. De onderste sluitspier of cardiasfincter zorgt ervoor dat de maaginhoud niet naar de slokdarm gaat.

Dankzij de slokdarmperistaltiek en de sfincters is het zelfs mogelijk om ondersteboven te slikken.

De slokdarmklieren produceren slijm (mucus) dat de wand glibberig maakt zodat de inhoud gemakkelijk naar beneden kan.

Slokdarmaandoeningen

We bespreken de volgende ziektes van de slokdarm:

  • Spataders
    Slokdarmspataders worden meestal veroorzaakt door langdurig drankmisbruik en kunnen ernstige gevolgen hebben
  • Slikproblemen
    Slikproblemen kunnen veroorzaakt worden door een functionele stoornis van de slokdarm (vaak problemen met voedsel en vloeistoffen) of door een mechanische belemmering (vaak enkel problemen met vast voedsel).
  • Achalasie
    Achalasie is een zeldzame aandoening waarbij de slokdarm geen normale peristaltiek meer heeft. Symptomen zijn slikproblemen, regurgiteren en nachtelijke hoestaanvallen
  • Slokdarmstenose
    Slokdarmstenose is een vernauwing van de slokdarm. Meestal is het een gevolg van reflux. Het voedsel blijft achter het borstbeen steken
  • Slokdarmspasme
    Slokdarmspasme is een gestoorde motoriek van de slokdarmspieren waarbij de spieren plots heel strak opspannen. De doorgang van voedsel is dan gestoord
  • Slokdarmkanker
    Slokdarmkanker is een vaak voorkomende kanker. Risicofactoren zijn zwaarlijvigheid, tabak roken en alcohol drinken.
  • Barrett Slokdarm
    Barrett slokdarm is een aandoening waarbij het normale slokdarmslijmvlies wordt vervangen door darmslijmvlies. De aandoening kan aanleiding geven tot slokdarmkanker